Vraag & Antwoord
Als ik heb laten registreren dat ik donor wil zijn, kunnen mijn naaste familieleden dit alsnog weigeren als ik ben overleden?
Wettelijk gezien is het niet mogelijk tegen de wil van de overledene in te gaan. In de wet op de orgaandonatie staat dat de keuze van de overledene niet gewijzigd kan worden door derden. De arts heeft wel altijd een gesprek met de nabestaanden over de orgaan- en/of weefseldonatie.
Kan je donor worden als je thuis overlijdt?
Vitale organen kunnen alleen gedoneerd worden als iemand op de intensive care hersendood verklaard is. Mensen die thuis overlijden kunnen echter wel in aanmerking komen voor weefseldonatie, mits de overledene op tijd gekoeld kan worden.
Kan je donor worden als je zelf aan een ziekte lijdt?
Iedereen kan zich laten registreren als donor, ongeacht gezondheid en leeftijd. Een ziekte hoeft geen belemmering te vormen voor donatie. De arts bepaalt uiteindelijk of organen op het moment van overlijden geschikt zijn. Als organen of weefsels door ziekte of medicatie niet meer geschikt zijn voor transplantatie, dan kan de arts dat pas zien als u bent overleden. Misschien veranderen ook de medische inzichten: een aandoening die vandaag een belemmering vormt voor donatie, is dat misschien in de (nabije) toekomst niet meer.
Kan je iets zien aan een overledene als hij of zij donor is geweest en er organen/botten/huid/ogen zijn verwijderd?
Nee. Het uitnemen van organen of weefsels gebeurt zorgvuldig en met respect voor de overledene en de familie. Behalve de technische zorg voor een succesvolle transplantatie wordt veel aandacht besteed aan het aspect van de menselijke waardigheid. Dit betekent dat na uitname van de organen het lichaam zeer zorgvuldig wordt opgevuld zodat er niets meer zichtbaar is van de donatie. Op plaatsen waar is geopereerd komen hechtingen met pleisters. Huid wordt in een heel dun laagje 0,4 mm verwijderd van bovenbenen of rug. Nooit van zichtbare delen als de hals, handen of gezicht. Wel moeten de nabestaanden van een donor van vitale organen bedacht zijn op de zeer bleke kleur van de overledene die veroorzaakt is door bloedverlies bij de donatieoperatie. Deze bleke kleur kan desgewenst worden gecamoufleerd door het verplegend personeel of de begrafenisondernemer. Na zowel orgaan- als weefseldonatie kan de overledene gewoon worden opgebaard. Thuis of in een rouwcentrum.
Kunnen mensen die roken of drinken donor worden?
Iedereen kan zich laten registeren als donor, ongeacht gezondheid en leeftijd. Verder geldt hetzelfde antwoord als bij de vraag of u donor kunt worden als u aan een ziekte lijdt.
Mogen homoseksuelen donor zijn?
Ja. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen homoseksuele en heteroseksuele potentiële donoren. Homoseksualiteit is een standaard leefvorm in Nederland en geldt dan ook niet als uitsluitinggrond voor orgaan- en weefseldonatie. Risicovol seksueel gedrag kan wel een uitsluitinggrond zijn. Het bloed van de overleden donor wordt onder andere getest op het HIV-virus. Geen enkel laboratoriumonderzoek kan echter een recente HIV-virusbesmetting uitsluiten. Daarom vraagt de arts aan de nabestaanden of de potentiële donor behoorde tot een risicogroep voor HIV-overdracht. Het maakt daarbij niet uit of er sprake is van een partner van hetzelfde geslacht.