“Het klinkt zo mooi, als de minister stelt dat het kabinet zich in grote lijnen kan vinden in de voorstellen van de CGOD en deze overneemt. Maar door te weigeren het ADR-systeem in te voeren - waarvoor de overgrote meerderheid van de coördinatiegroep pleit - haalt het kabinet in feite de kern uit de integrale aanpak die het Masterplan voorstelt.”

Natuurlijk vindt Simone de Leeuw het positief dat minister Klink zich wil inzetten voor het terugdringen van de wachtlijsten. “Maar zijn uitgangspunt is dat daarbij de kern van het bestaande registratiesysteem moet blijven bestaan en niet wordt vervangen door een Actief Donorregistratiesysteem, waarbij in principe iedereen donor kan zijn, ook al heeft die dat niet in het Donorregister laten vaststellen.

De minister en andere tegenstanders van het ADR systeem suggereren dat hiermee de individuele keuzevrijheid in het geding komt. Maar een aantal wetenschappers heeft juist uitgesproken dat ADR het meeste recht doet aan het principe van keuzevrijheid. Het systeem gaat ervan uit dat iedereen de gelegenheid heeft zijn keuze vast te leggen en dat hij meerdere malen wordt aangespoord om dit te doen. Zo niet, dan wordt de registratie op ‘ja’ gezet. Dit wordt naar de betrokkene teruggekoppeld die dan ten alle tijde de gelegenheid heeft om deze keuze aan te passen.”

“De minister doet net alsof het voorstel van het kabinet een stevige wijziging van het huidige systeem betekent en noemt het daarom de ATS variant. Kort gezegd komt het erop neer dat wie zichzelf niet laat registeren, daarmee automatisch aangeeft misschien wel donor te willen worden, maar de beslissing aan zijn nabestaanden overlaat. Naast de vier bestaande keuzemogelijkheden op het donorformulier noemt de minister dit een vijfde keuzemogelijkheid.”

Dat schept in de ogen van de STNu!-voorzitter echter alleen maar onduidelijkheid omdat er in het huidige systeem ook al een mogelijkheid bestaat om de keuze aan de nabestaanden over te laten. “Bovendien spreken bij een mogelijke transplantatie de artsen altijd de nabestaanden aan. Zelfs als iemand als donor staat geregistreerd, verzet 8 tot 9 procent van de nabestaanden zich toch tegen transplantatie. Dan zeg je als arts toch ook niet: daar heb ik niets mee te maken? Door meer nadruk te leggen op nabestaanden loop je het grote risico dat de wachtlijsten juist toenemen.”

Het is Simone de Leeuw daarom een raadsel hoe de minister denkt met zijn voorgestelde aanpak te komen tot een vermindering van de wachtlijsten met 25 %. “Daarmee wil hij hetzelfde bereiken als met de voorgestelde integrale aanpak van de CGOD, waarvan het ADR-systeem de kern is. Eigenlijk is wat de minster wil niets nieuws, maar hij wil er wel alle Nederlanders over aanschrijven. Dat kost 40 miljoen euro. Volgens mij kunnen we dat geld wel beter gebruiken. Al sinds 1995 kondigen opeenvolgende ministers aan dat hun beleid zal leiden tot minder mensen op de wachtlijst. Daar is in de praktijk niets van gebleken. Wat deze minister wil, zal er alleen maar toe leiden dat de wachtlijsten groter worden.”