In Lommel ligt het aantal mensen dat zich tussen februari en april van dit jaar registreerde als orgaandonor acht keer hoger dan in heel 2009. Ook in de Limburgse provinciehoofdstad Hasselt steeg het aantal registraties in die periode van zes naar zestien per maand.

De Limburgse gedeputeerde van Welzijn en Volksgezondheid Erika Thijs (CD&V) is erg tevreden met die stijging. Ze voerde in die twee gemeenten vier maanden lang een proefproject uit om het aantal orgaandonaties te doen stijgen. Wie in Hasselt of Lommel tussen februari en april opgeroepen werd voor een nieuwe identiteitskaart, kreeg een brochure mee over orgaandonatie. Bij die brochure zat ook een registratieformulier.

'We krijgen altijd te horen dat er te weinig orgaandonoren zijn', zegt Thijs. 'Daarom wilden we onze plicht niet ontlopen. We staan dicht bij de gemeentebesturen en op deze manier kunnen we ons steentje bijdragen.'

In Lommel lieten 132 van de 1.325 mensen die een folder kregen, zich registreren als orgaandonor. De voorbije drie jaar registreerden jaarlijks vijftien personen zich in die gemeente als orgaandonor. 'De mensen die in april een folder kregen en zich pas in mei lieten registreren, zijn daar niet eens bij geteld', zegt Thijs. 'Ik denk dat we dus wel degelijk van een succes kunnen spreken.'

Om na zijn dood organen af te staan voor transplantatie hoeft een donor zich niet te registreren. In België kunnen na overlijden bij iedereen organen weggenomen worden. Tenzij de overledene tijdens zijn leven verzet aangetekend heeft. Ook de naaste familie kan een donatie verhinderen. Enkel als de persoon zich laat registreren als orgaandonor kan de familie na zijn overlijden niets meer inbrengen tegen een donatie.

Walter Van Donink, de transplantatiecoördinator van het UZ Antwerpen, vindt het project van Thijs een goed initiatief, maar hij benadrukt het belang van een goede informatiecampagne. 'In de jaren negentig kreeg elke Nederlander een brief met een registratieformulier in de bus. Dat heeft toen ook een omgekeerd effect gehad. Er hebben wel wat mensen zich negatief laten registreren. Er heersen nog heel wat vooroordelen ten opzichte van orgaandonatie. Sommige mensen denken dat orgaantransplantatie nog in de experimentele fase zit, bijvoorbeeld. Daarom is het belangrijk om ze eerst grondig te informeren alvorens hen te vragen om zich te registreren.' Volgens Thijs heeft niemand zich in de drie maanden negatief laten registreren in Hasselt en Lommel.

Van Donink vindt net als Thijs dat de mensen blijvend gesensibiliseerd moeten worden. 'In België gebeurt het slechts in 12 tot 15 procent van de gevallen dat de familie donatie verhindert', zegt hij. 'Dat is heel weinig in vergelijking met de ons omringende landen. Dat betekent dat de Belgische bevolking ons vertrouwen geeft. Dat moeten we behouden. Maar het kan nog beter. Vooral in de allochtone gemeenschap is er nog werk aan de winkel. We merken dat als iemand beter geïntegreerd is, die persoon sneller geneigd is om orgaandonatie toe te staan. Met de graad van integratie groeit ook de solidariteit.'